BEHANDEL-CENTRUM >>> HOLISME MET DE OMGEVING
<<< Site overzicht : klik op het logo

 

 

 

DE MENS IN ZIJN OMGEVING

We zagen dat holisme betekent: eenheid binnen het lichaam, maar ook eenheid van lichaam, lichaamsfuncties, psyche en bewustzijn. Daarmee is het holistische mensbeeld echter nog niet compleet. Immers, de mens leeft niet op een eilandje; hij wordt voortdurend door zijn omgeving beïnvloed, en andersom beïnvloedt iedere mens voortdurend de wereld om zich heen. De mens is een radertje in het grote uurwerk dat 'heel-al' heet en hoe onmeetbaar klein de invloed van de onderlinge radertjes ook is, ze is er wel degelijk. De mens vormt een eenheid met zijn omgeving, met alles wat bestaat.

In de volgende tabel worden een aantal relaties tussen de mens en zijn omgeving aangegeven. Alle genoemde factoren kunnen de gezondheid van mensen positief of negatief beïnvloeden.

 

familie, vrienden, enzovoort

werk

hobby

verkeer

milieu

woonplaats

woning

natuur

cosmos

klimaat

radio, televisie, computer, enzovoort + electro-smog

voeding

medicijnen

bacteriën, virussen, enzovoort

 

Hoe gevoelig en direct mensen op prikkels uit de omgeving kunnen reageren, wordt duidelijk gemaakt met behulp van de kinesiologie. Kinesiologie is een alternatief-geneeskundige methode waarbij uitgetest kan worden of bepaalde stoffen een gunstige dan wel een ongunstige invloed op mensen hebben. Dit gebeurt aan de hand van zogenaamde spiertesten. De patiënt probeert een arm of een been in een bepaalde stand te houden terwijl de therapeut juist probeert de arm of het been opzij te duwen. Hoe gezonder de patiënt nu is, des te beter kan hij weerstand bieden aan het duwen van de therapeut. Daarbij vormt de geboden weerstand een maat voor iemands algemene lichamelijke weerstand. Wanneer nu bepaalde stoffen of medicijnen in de buurt van de patiënt worden gebracht die een ongunstige invloed op hem hebben, kan de kinesioloog direct een verminderde weerstand bij de patiënt constateren. Bij stoffen en geneesmiddelen die daarentegen goed zijn voor een patiënt neemt de weerstand meetbaar toe. Een stof als suiker blijkt bij de meeste mensen de weerstand onmiddellijk te verlagen. Andere stoffen verhogen de weerstand weer.

Het gaat daarbij niet alleen om voedings- of geneesmiddelen. Ook dingen als rustige of juist harde muziek, opmerkingen van anderen, tegenslag, enzovoort kunnen onze weerstand beïnvloeden. Werkelijk alles wat we tot ons nemen verhoogt of verlaagt onze weerstand in meerdere of mindere mate.

De meest voorkomende invloeden waaraan wij onderhevig zijn en die onze weerstand beïnvloeden zal ik op een rijtje zetten.

 

FAMILIE, VRIENDEN, ENZOVOORT

De eerste contacten die kinderen hebben, zijn in de regel met de moeder, vader, broertjes en zusjes. Elk woord dat gezegd wordt, elke liefkozing, elke boze blik is van invloed op de nieuwkomer. Niet dat direct het karakter van het kind verandert of dat het onmiddellijk ziek wordt, maar elke daad tegenover de kleine is een bouwsteentje dat meehelpt de persoonlijkheid, de geestelijke en lichamelijke weerstand op te bouwen.

Later kunnen kinderen en volwassenen teleurgesteld raken in hun ouders, hun partner, enzovoort. Dat kan ertoe leiden dat mensen zich afsluiten van elkaar, zich heimelijk opvreten en als het hen allemaal te zwaar op de maag ligt, kan zich misschien wel een maagzweer ontwikkelen.

Mensen kunnen zich ergeren aan hun buren en ten gevolge daarvan een migraine- of een astma-aanval krijgen.

Mensen kunnen zich na een prettig gesprek opgeruimd voelen, meer energie krijgen en minder moe zijn.

Verliefdheid kan iemand het gevoel geven de hele wereld aan te kunnen en zijn klachten raken op de achtergrond. Bij het verbreken van een relatie kan iemands wereld juist instorten en de plotselinge weerstandsvermindering kan ervoor zorgen dat op dat moment allerlei klachten op gaan treden.

De mensen in onze directe omgeving beïnvloeden op deze manier onze weerstand en dus onze gezondheid voortdurend. Andersom geldt dat alles wat wij zelf zeggen, doen en laten ook van invloed is op de mensen (en dieren) in onze omgeving.

 

WERK, HOBBY

Werkomstandigheden kunnen direct van invloed zijn op iemands gezondheid.

In de eerste plaats valt daarbij natuurlijk te denken aan het werken met gevaarlijke stoffen, te veel lawaai, onvoldoende ventilatie en dergelijke. Daarnaast kan vervelend werk of een vervelende sfeer op het werk mensen ziek maken. Uit onderzoek is gebleken dat mensen die met tegenzin naar hun werk gaan eerder vatbaar zijn voor ziektes. Daarbij gaat het niet om schoolziektes of baaldagen, maar om echte, door de reguliere geneeskunde erkende ziektes. Anderzijds kunnen mensen, wanneer ze ander werk vinden of een leuke hobby kiezen, daar lichamelijk en geestelijk sterker van worden.

Ook de afwezigheid van werk kan ziek maken, bijvoorbeeld bij werkloosheid. Als iemand werkloos wordt, verbeteren vaak de fysieke omstandigheden: geen lawaaierige machines meer en geen stinkende, chemische stoffen. Men zou verwachten dat dat een gunstige invloed op iemand zou hebben. Het tegendeel is echter vaak het geval. Iemand die op straat wordt gezet, voelt zich dikwijls mislukt, nutteloos, te kort geschoten. Daardoor kunnen irritaties en spanningen ontstaan, die op hun beurt weer tot lichamelijke klachten kunnen leiden. Het is het verhaal van het vorige hoofdstuk (Behandel-centrum > holisme met de geest): de geestelijke en psychische kant van een mens is vaak bepalender voor zijn gezondheid dan de materiële omstandigheden.

Het belang van werk en de daarbij behorende regelmaat blijkt ook uit het opvallende sterftecijfer van mensen die net met pensioen zijn gegaan. Des te intenser mensen zich aan hun werk 'gegeven' hebben, en hoe minder ze het leven naast dat werk zinvol hebben ingevuld, des te groter is het gat waar ze in vallen als het werk plotseling ophoudt. En des te sneller zie je vaak ook een lichamelijke achteruitgang optreden.

Werkomstandigheden kunnen dus invloed op mensen uitoefenen, maar andersom kunnen mensen ook hun werkomstandigheden positief of negatief beïnvloeden. In de eerste plaats kunnen we natuurlijk werk kiezen dat ons ligt, waar we ons prettig bij voelen (hoewel dat tegenwoordig niet zo makkelijk meer is). Daarnaast echter kunnen we door onze eigen houding de werksfeer verzieken of juist beter maken. De werksfeer is niet een gegeven dat bij voorbaat vastligt, is niet onontkoombaar. Ze wordt gemaakt door mensen.

 

MILIEU

Dat milieuvervuiling kan leiden tot ziekte is ondertussen wel bekend.

Zo lijkt het wel of nieuwbouwwijken tegenwoordig bij voorkeur op oude gifbelten worden geplaatst. De bewoners van de nieuwe woningen kunnen ten gevolge daarvan allerlei klachten krijgen, zoals ademhalingsproblemen, eczeem, enzovoort.

Voor andere schadelijke gevolgen van milieuvervuiling voor de mens verwijs ik u naar de krant van vandaag.

Omgekeerd heeft de mens natuurlijk ook invloed op het milieu. Milieuvervuiling is mensen-werk, niet alleen grote-fabrieken-werk. Fabrieken produceren wat mensen vragen. Al lijkt het er soms op dat het andersom is.

 

VERKEER

Verkeer is een belangrijke ziekmakende factor.

Ten gevolge van het verkeer kunnen we in het ziekenhuis belanden, gehandicapt raken, plotseling uit het leven worden weggerukt. Het verbaast me altijd weer dat we het verkeer zo volledig geaccepteerd hebben als oorzaak van ziekte en dood. Het hoort er gewoon bij. Het is nu eenmaal de prijs die we moeten betalen om ons comfortabel en snel te kunnen verplaatsen. Wel een hoge prijs ... .

Als iedereen voortaan een kwartiertje vroeger van huis gaat, en zich dan rustig en zonder haast in het verkeer begeeft, daarbij fietsers en voetgangers ontziend, worden er per jaar meer kinderlevens gespaard dan door massale inenting tegen welke ziekte dan ook. Maar ja, zo'n prik is gratis, en we hoeven er weinig voor te doen. Dat ligt wat anders met een kwartiertje eerder opstaan.

 

WOONPLAATS

De premies van ziektekostenverzekeringen zijn in landelijke gebieden vaak lager dan in verstedelijkte gebieden.

Verkeersonveiligheid, milieuvervuiling, gebrek aan speelgelegenheid, stress; het zijn allemaal factoren die de mensen in verstedelijkte gebieden eerder ziek maken en de gemiddelde levensduur bekorten.

De plaats waar men woont is dus van invloed op de gezondheid. Men kan echter niet stellen dat het leven op het land per definitie voor iedereen gezonder is dan het leven in de stad. Er zijn veel stadsmensen die in een dorp of op een boerderij 'ziek' zouden worden door gebrek aan leven, afwisseling, contacten en zich lekkerder voelen en beter gedijen in de drukte van de stad.

De invloed die de woonplaats op mensen heeft, is duidelijker dan andersom. Toch kan men ook hier zeggen dat de sfeer in een straat of een dorp niet zozeer bepaald wordt door de huizen als wel door de mensen.

 

WONING

De woning zelf kan van invloed zijn op onze gezondheid.

Een bekend voorbeeld hiervan is het optreden van reumatische klachten in een vochtig huis. Na verhuizing naar een droog huis kunnen de klachten spontaan verdwijnen of verbeteren.

Ook de materialen die zich in een huis bevinden, kunnen onze gezondheid beïnvloeden. U herinnert zich misschien nog de gassen die uit 'giftig spaanplaat' vrijkwamen. Vloerbedekking, gordijnen, verf en veel andere materialen kunnen allergische klachten veroorzaken.

 

NATUUR

De natuur vormt de voedingsbodem van de mens. Zoals een goudvis niet in een vervuilde kom kan leven, kunnen wij niet in een vervuilde natuur leven. Wij leven bij de gratie van de mineralen, de planten, de dieren, de lucht en het water om ons heen. De natuur vormt daarbij een fijnzinnig evenwicht en draagt er op die manier zorg voor dat iedereen aan zijn trekken komt.

Kleine ingrepen en verstoringen worden door de natuur zelf weer hersteld. Grotere ingrepen brengen daarentegen vaak kettingreacties teweeg die niet meer te stuiten zijn. Dikwijls heeft de mens de neiging alleen zuinig te zijn op dat stukje natuur dat in zijn onmiddellijke omgeving ligt en dat hem direct tot nut kan zijn. Hij vergeet daarbij gemakshalve dat dat stukje natuur weer afhankelijk is van een volgend stukje natuur, enzovoort. Uiteindelijk helpt elke olifant, maar ook elke mier, elk oerwoud, elke grasspriet het evenwicht in de natuur mede in stand te houden. Een gezonde, levende natuur levert ons voldoende zuurstof, schoon water, gezonde voedingsmiddelen en ... op zijn tijd de broodnodige rust.

Andersom beïnvloedt de mens voortdurend de natuur, en niet alleen in het klein, ook op heel grote schaal. Zo komt men er de laatste tijd steeds meer achter dat veel zogenaamde natuurrampen ons niet bij toeval treffen, maar eenvoudig het gevolg zijn van te enthousiast menselijk ingrijpen in de natuur. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om modderlawines en overstromingen in wintersportgebieden, die meestal het gevolg zijn van het op grote schaal omkappen van bossen, zodat de grond het water niet meer kan vasthouden. Ook in derde-wereld-Ianden vinden ten gevolge van ontbossing voor de landbouw veel van dit soort natuurrampen plaats.

 

KOSMOS

Met de kosmos bedoelen we de natuur buiten de aarde (hoewel in feite de aarde ook deel uitmaakt van de kosmos).

Over kosmische invloeden op aarde is nog niet zoveel bekend. Alleen de invloed van de zon en de maan is door de wetenschap erkend. Behalve dat de afwezigheid van de zon onze stemming behoorlijk kan beïnvloeden, maakt de zon in feite al het leven op aarde mogelijk. Zonder zon geen leven.

De maan beïnvloedt de getijden (eb en vloed), maar ook alle andere vloeistofprocessen in de natuur zoals de sapstroom in planten en de bloedsomloop bij de mens, alsmede het menstruatieproces. Het aantal bevallingen neemt rond volle maan toe en dat is geen bakerpraatje. Ook het gevoelsleven van mens en dier heeft een relatie met de stand van de maan; het is niet toevallig dat verliefde stelletjes altijd bij een volle maan staan afgebeeld. Ook minder prettige emoties kunnen bij volle maan oplaaien. In een aantal grote steden van de Verenigde Staten werken politiekorpsen bij volle maan met een grotere bezetting.

Wat de andere planeten betreft, de biologisch-dynamische landbouw houdt bij het zaaien en oogsten rekening met hun stand. Aan de hand van vergelijkend onderzoek is een duidelijke relatie aangetoond.

De invloed die mensen zouden hebben op de kosmos valt buiten ons waarnemingsveld. Behalve dan dat we er aardig in slagen met onze satellieten, en straks misschien met radio-actief afval, van onze kosmos opnieuw een chaos te maken.

 

KLIMAAT

Het klimaat beïnvloedt de gezondheid van mensen. Veel mensen die in België astmatisch zijn, hebben in Zuid-Frankrijk nergens last van. Vocht, warmte, licht, het zijn allemaal factoren die een rol spelen bij groei en ontwikkeling. Het klimaat beïnvloedt de stemming, het gedrag van mensen en zo ook de cultuur van volkeren. Vergelijk de uitbundigheid en het straatleven van de heetgebakerde zuiderling maar eens met het beheerste, geïsoleerde leven binnenshuis van de koele noorderling.

Omgekeerd wordt de invloed van de mens op het klimaat ook steeds duidelijker. Daarbij spelen kernexplosies, massale ontbossing (Afrika, Zuid-Amerika), industrie (stijging zeetemperatuur) en aantasting van de ozonlaag door onder andere spuitbussen een rol.

 

RADIO, TELEVISIE, COMPUTER, ENZOVOORT + ELECTRO-SMOG

Radio en televisie beïnvloeden mensen. Daarbij kunnen we bijvoorbeeld denken aan de reclame. Voortdurend wordt ons door de reclame ingeprent dat we niet meetellen als we geen snelle auto hebben, dat we gelukkiger worden naarmate we meer elektrische apparaten in huis hebben, dat we als vrouw niet meetellen als we geen gave huid hebben en dat we pas een echte man zijn als we zware shag roken. Naast beïnvloeding van ons koopgedrag wordt ook onze levenshouding door deze aanhoudende 'hersenspoeling' beïnvloed. Steeds opnieuw krijgen onze hersenen de boodschap dat al het uiterlijke belangrijk is. Dat doet ons vergeten waarom we eigenlijk op aarde zijn gekomen, met als gevolg dat steeds meer materieel vertoon de geestelijke leegte moet verbergen. Tevredenheid, de grootste vijand van reclame, maakt plaats voor hebzucht en concurrentie. Bij degenen die de welvaartsboot missen, en later ook bij de anderen, leidt dit onvermijdelijk tot teleurstelling, frustratie, onvrede of spanning. En zoals hiervoor ook al is vermeld, zijn ze ziekmakende factoren bij uitstek.

De laatste tijd wordt ook gewezen op een andere invloed die radio en televisie op onze gezondheid kunnen hebben. Dat is het feit dat steeds meer kinderen tegenwoordig te maken hebben met concentratiestoornissen. Vooral aan het begin van de middelbare school doet dit verschijnsel zich voor. Sommige onderzoekers brengen dit in verband met de voortdurende stroom van informatie waarmee kinderen al op jonge leeftijd te maken krijgen. In feite ontvangen ze veel meer informatie dan ze kunnen verwerken. De slaap die bedoeld is om ons lichamelijk en geestelijk te herstellen, is daar niet meer toe in staat. Aanvankelijk zie je bij kinderen vaak slaapstoornissen optreden. De geest is door het teveel aan indrukken niet in staat tot rust te komen. Als deze situatie lang aanhoudt, dus als er voortdurend meer informatie binnenkomt dan het kind kan verwerken, zal het organisme zich op een andere manier proberen in stand te houden: het sluit zich af voor al die informatie. Het kind neemt uit zelfbescherming de informatie eenvoudig niet meer op. Concentratiestoornissen noemen we dat dan. Als we daar echt iets aan willen doen, moeten we kinderen de juiste hoeveelheid (en soort) informatie op het juiste moment geven. Dus als ze er aan toe zijn en niet meer dan ze aankunnen. Dat vraagt wat meer inspanning van ons, de televisie wordt niet gebruikt om de kinderen lekker zoet te houden. Maar er is een troost: hoe meer tijd we in de beginjaren in onze kinderen stoppen, hoe minder problemen ze op latere leeftijd krijgen.

Over de toename van agressiviteit ten gevolge van televisie-kijken zijn de meningen verdeeld. Het feit dat een kind (in de Verenigde Staten) op tienjarige leeftijd al gemiddeld twaalfhonderd moorden heeft zien plegen, lijkt echter niet erg bevorderlijk voor zijn geestelijke gezondheid.

Afname van de creativiteit is ook iets wat in de Verenigde Staten, het televisieland bij uitstek, te constateren valt. Zelfs op lagere scholen zijn de speelplaatsen vaak geen echte speelplaatsen meer. Er wordt vaak al door kinderen van zes of zeven jaar maar wat rondgehangen. En als kinderen thuiskomen staat de televisie alweer aan. De lichamelijke passiviteit die dit met zich meebrengt is slecht voor het lichaam, de geestelijke passiviteit die eruit voortvloeit, is slecht voor de geestelijke creativiteit.

Radio, televisie en dergelijke hebben dus een grote invloed op ons denken en ons doen en daardoor op onze gezondheid en op onze weerstand.

Andersom hebben mensen natuurlijk ook invloed op de radio en de televisie. Als er niemand naar misdaadseries zou kijken of naar kwissen (afgeleid van 'verkwissen'?), dan werden die programma's nooit uitgezonden. Ook hier geldt: de mensen krijgen dat, in dit geval het televisieprogramma, wat ze verdienen. En als mensen zich niets van reclame aantrokken, dan was er geen reclame. Dat klinkt simpel, maar ingewikkelder is het niet.

 

VOEDING

Dat de voeding van invloed is op onze gezondheid is de laatste jaren ook in onze Westerse 'ontwikkelde' wereld doorgedrongen. Hoewel er tijdens de artsenopleiding nooit aandacht is geweest voor de voeding als ziekmakende en genezende factor, komt daar de laatste tijd wat verandering in. Vooral onder invloed van patiënten die vol met vragen op dat gebied zitten. Wat de benodigde voedingsstoffen betreft, zit het met ons eten in het algemeen wel goed. De stoffen die we voor ons lichaam nodig hebben, zitten er wel in. Het probleem zit hem in het algemeen in de bewerking van de produkten, in de toevoegingen en in de hoeveelheid die we tot ons nemen.

De bewerking zorgt voor onvolwaardige produkten, die dan later weer aangevuld moeten worden. Zo zijn er mensen die witte boterhammen eten (waaruit alle zemelen zijn gehaald) en dan bij een reformzaak een dure pot zemelen kopen om daar na de maaltijd een lepel van te nemen. Het eten van een bruine boterham is simpeler en gezonder. Bij bewerking van produkten verliezen we vaak belangrijke vitaminen, mineralen, enzovoort uit de voeding, waardoor (gebreks-)ziekten kunnen ontstaan.

Naast de bewerking is ook de toevoeging van stoffen aan de voeding een ziekmakende factor. Resten van bestrijdingsmiddelen, maar vooral conserveermiddelen, smaakstoffen, geurstoffen, kleurstoffen, hardmakers, zachthouders, enzovoort zullen waarschijnlijk een groot probleem gaan worden voor de volksgezondheid. Amerikaanse onderzoekers brengen er bijvoorbeeld de geweldige toename van allergische klachten mee in verband. Daarbij gaat het niet alleen om lichamelijke klachten. In de Verenigde Staten zijn klinieken die zich uitsluitend bezighouden met ernstige gedragsstoornissen die een allergische basis hebben.

Een derde ziekmakende factor bij de voeding is de hoeveelheid die we ervan gebruiken. In België komen nauwelijks gebreksziekten voor. De meeste ziekten komen voort uit een teveel: teveel eten, teveel drinken, teveel roken... . Dertig procent van de mensen overlijdt in ons land ten gevolge van hart- en vaatziekten, waarbij te veel en te vet eten in de meerderheid van de gevallen een beslissende rol heeft gespeeld. Ook ligt er een relatie tussen roken en aantasting van de vaatwanden. Het verband tussen roken en longkanker wordt door iedereen erkend. Van alcohol is bekend dat het de hersenen, de lever en andere organen aantast. Een van de vijf mensen die in een Belgisch ziekenhuis ligt, heeft dit te danken aan alcoholgebruik. Koffie en vlees kunnen voor neerslag van urinezuur in de weefsels zorgen, wat op den duur tot reumatische klachten (met name jicht) kan leiden. Suiker verstoort de darmflora, tast botten en tanden aan, kan tot suikerziekte leiden, enzovoort.

Als suiker en koffie (dat chemisch gezien veel op urine lijkt), nu ontdekt zouden worden, zouden ze door het Ministerie van Volksgezondheid niet meer toegelaten worden op de Belgische markt, omdat ze te schadelijk zijn. Verslaving en economische belangen maken zo een maatregel nu echter niet meer mogelijk.

Voeding heeft dus een belangrijke invloed op onze gezondheid. Andersom bepaalt ons consumentengedrag natuurlijk wat er in de winkels te koop is. En tabak, alcohol, koffie en suiker zijn nog niet door de overheid verplicht gesteld... .

 

MEDICIJNEN

lets anders dat al bijna tot het standaard voedingspakket lijkt te horen, zijn de medicijnen.

We geven in België jaarlijks enkele miljoenen euro's uit aan pilletjes en drankjes. Hier zijn ongeveer slechts enkele duizenden medicijnen toegelaten. Daar boffen we nog bij, want over de hele wereld bestaan er zo een honderdduizenden.

De Wereldgezondheidsorganisatie heeft uitgerekend dat we met driehonderd medicijnen toe zouden kunnen. De rest is handel.

Medicijnen beïnvloeden ons lichaam, en daar zijn ze natuurlijk ook voor uitgevonden. Maar dat is niet altijd gunstig: acht procent van de mensen die in een ziekenhuis liggen, is daar terechtgekomen ten gevolge van een verkeerde medicijnwerking.

Als iemand in een crisissituatie korte tijd medicijnen slikt, kan dat levensreddend zijn. Iemand die veel pijn heeft, zal dankbaar zijn dat er pijnstillers bestaan. En zo zijn er meer voorbeelden te bedenken. Medicijnen worden echter een probleem als mensen niet meer naar andere oplossingen voor hun klachten zoeken omdat er toch voor ieder kwaaltje een medicijn bestaat. Iedereen mag natuurlijk voor het gebruik van medicijnen kiezen. Alleen zou bekend moeten zijn dat medicijngebruik op de lange duur de kwaliteit van het leven vermindert. Ik zal hier uitgebreid op terugkomen.

Andersom geldt ook hier dat de vraag uiteindelijk het aanbod bepaalt.

 

BACTERIËN, VIRUSSEN, ENZOVOORT

De invloed van bacteriën, virussen, schimmels en andere micro-organismen wordt verder besproken onder het hoofdstuk Behandel-centrum > Vitaliteit of levenskracht.

 

«» Start « » Behandel-centrum « » Sauna-centrum « » Zonne-centrum «»